ចប់​បាក់​ឌុប​ដឹង​លទ្ធផល​ជាប់​ធ្លាក់​​តើ​អ្វី​ដែល​យើង​គួរ​ធ្វើ​បន្ត​?

ការប្រកាសលទ្ធផលប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) តែងតែជាពេលវេលាដ៏សំខាន់ និងពោរពេញដោយអារម្មណ៍រំភើប មោទនភាព និងក្តីព្រួយបារម្ភសម្រាប់សិស្សានុសិស្សនៅទូទាំងប្រទេស។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកជំនាញផ្នែកអប់រំ និងតម្រង់ទិសវិជ្ជាជីវៈបានបញ្ជាក់ថា មិនថាលទ្ធផលចេញមកទទួលបាននិទ្ទេសអ្វី ឬប្រឡងមិនជាប់នោះទេ ជីវិត និងការសិក្សារបស់យុវជនទើបតែចាប់ផ្តើមជំហានថ្មីប៉ុណ្ណោះ ហើយទ្វារនៃឱកាសនៅតែបើកចំហជានិច្ចសម្រាប់អ្នកដែលមិនឈប់ដើរទៅមុខ។

ដើម្បីរៀបចំផែនការជីវិតឱ្យបានច្បាស់លាស់ យុវជនគប្បីពិចារណាលើជម្រើស និងសកម្មភាពសំខាន់ៗទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងដូចខាងក្រោម៖

១. ករណីប្រឡងជាប់ រៀបចំគ្រឹះសម្រាប់ជីវិតសម្រាប់ជំហានបន្ទាប់​

សម្រាប់បេក្ខជនដែលប្រឡងជាប់ (និទ្ទេស A, B, C, D, E) ជំហានបន្ទាប់គឺការរៀបចំខ្លួនចូលរៀនថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៖

• ជ្រើសរើសជំនាញ និងសាលាឱ្យត្រូវទីផ្សារ៖ យុវជនត្រូវថ្លឹងថ្លែងរវាងជំនាញដែលខ្លួនស្រឡាញ់ និងតម្រូវការទីផ្សារការងារជាក់ស្តែង (ដូចជា បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន/IT ភាសាបរទេស ទីផ្សារឌីជីថល ឬជំនាញបច្ចេកទេស) ដោយប្រៀបធៀបតម្លៃសិក្សា និងថវិការក្សាក្នុងគ្រួសារ។
• ប្រមាញ់អាហារូបករណ៍៖ ការតាមដានព័ត៌មានអាហារូបករណ៍របស់រដ្ឋ (ក្រសួងអប់រំ) និងអាហារូបករណ៍តាមសាកលវិទ្យាល័យឯកជននានា គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ល្អដើម្បីកាត់បន្ថយបន្ទុកគ្រួសារ។
• ពង្រឹងសមត្ថភាពមុនចូលរៀន៖ ការប្រើប្រាស់ពេលទំនេរពង្រឹងភាសាបរទេស (ជាពិសេសភាសាអង់គ្លេស) និងជំនាញកុំព្យូទ័រការិយាល័យ (Word, Excel, PowerPoint) ឱ្យបានស្ទាត់ជំនាញ នឹងក្លាយជាដើមទុនយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ការសិក្សាថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ។

២. ករណីប្រឡងមិនជាប់ បើកទ្វារជម្រើសថ្មីដោយភាពជឿជាក់

អ្នកជំនាញបានរំឭកថា ការប្រឡងធ្លាក់មិនមែនជាភាពបរាជ័យនៃជីវិតឡើយ ហើយសិស្សដែលប្រឡងមិនជាប់នៅតែមានផ្លូវដើរដ៏មានសមត្ថភាពជាច្រើន។

• រៀនបន្តកម្រិតបរិញ្ញាបត្ររង ៖ យុវជនអាចចូលរៀនរយៈពេល ២ឆ្នាំ នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យ ឬវិទ្យាស្ថានមួយ​ចំនួន​ រួចផ្លាស់ប្តូរសិក្សាបង្គ្រប់យកបរិញ្ញាបត្រពេញលេញនៅឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។
• ចាប់យកជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ៖ ការចុះឈ្មោះរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈខ្លីៗ ឬកម្រិតសញ្ញាបត្របច្ចេកទេស (ដូចជា អគ្គិសនី ជួសជុលយានយន្ត ឌីហ្សាញ ការឆុងកាហ្វេ ឬជំនាញឌីជីថល) គឺជាជម្រើសដ៏ប្រសើរដែលប្រើពេលខ្លី រៀនអនុវត្តច្រើន និងងាយស្រួលរកការងារធ្វើបានប្រាក់ខែខ្ពស់។
• តាំងចិត្តប្រឡងឡើងវិញ៖ ប្រសិនបើចង់បានសញ្ញាបត្របាក់ឌុបដាច់ខាត ត្រូវរៀបចំកាលវិភាគស្វ័យសិក្សា និងរៀនបំប៉នបន្ថែមភ្លាមៗដើម្បីត្រៀមប្រឡងនៅឆ្នាំបន្ទាប់។

៣. ការអភិវឌ្ឍខ្លួនដែល «អ្នកគ្រប់គ្នា» មិនគួរមើលរំលង

មិនថាសិស្សប្រឡងជាប់ ឬធ្លាក់នោះទេ ដំណាក់កាលនេះគឺជាពេលវេលាដ៏ល្អសម្រាប់ការស្វែងរកបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដោយការចូលរួមធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្តតាមអង្គការ ឬក្លឹបយុវជន ដើម្បីពង្រឹងជំនាញទន់ (Soft Skills) ព្រមទាំងការស្វែងរកការងារក្រៅម៉ោង (Part-time) ធ្វើ ដើម្បីរៀនសូត្រពីបរិយាកាសការងារពិតប្រាកដ និងចេះគ្រប់គ្រងថវិកា។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​នេះ​ទោះ​រក​កន្លែង​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ធ្វើការ​មិន​បាន​ក៏​មិន​ទាន់​ជាបញ្ហា​ដែរ សំខាន់​ប្អូនៗ​ត្រូវ​ពង្រឹង​សមត្ថភាព បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជា​មួយ​សិស្សច្បង​ ឬ​អ្នកជំនាន់​មុន​សិន​ក៏​ជាការ​ល្អ។ ការ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ នឹង​ជួយ​ឲ្យ​យើង​មាន​ឱកាស​ប្រឡូក​ក្នុង​សង្គម និង​ការងារ​កាន់តែ​ងាយ​ស្រួល​។​

អ្នកជំនាញបានបូកសរុបថា សញ្ញាបត្របាក់ឌុបគ្រាន់តែជាសំបុត្របើច្រក​មួយ​ចូល​ទីលាន​ប្រកួត​ ប៉ុន្តែឆន្ទៈ ការខិតខំប្រឹងប្រែង និងការមិនបោះបង់ គឺជាសំបុត្រពិតប្រាកដដែលដឹកនាំយុវជនទៅកាន់ជោគជ័យក្នុងអនាគត៕

ដោយ៖​ម៉ោលី