ការចិញ្ចឹមកូនតាមបែបវិជ្ជមាន គឺជាវិធីសាស្ត្រដែលផ្ដោតលើការកសាងទំនាក់ទំនងល្អរវាងឪពុកម្ដាយ និងកូន ដោយប្រើប្រាស់ការយោគយល់ ការគោរព និងការណែនាំ ចៀសជាងការដាក់ពិន័យដោយហិង្សា ឬការស្ដីបន្ទោសខ្លាំងៗ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ៗដែលឪពុកម្ដាយគ្រប់រូបគួរដឹង ដើម្បីចិញ្ចឹមកូនឱ្យមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អ និងរឹងមាំ។

១. ការកសាងទំនាក់ទំនងតាមរយៈការស្ដាប់

ការចិញ្ចឹមដែលជោគជ័យ ចាប់ផ្ដើមពីការស្ដាប់។ នៅពេលកូនមានបញ្ហា ឬចង់និយាយអ្វីមួយ ឪពុកម្ដាយគួរផ្ដល់ពេលវេលាស្ដាប់ពួកគេដោយយកចិត្តទុកដាក់។

• បង្ហាញការយល់ចិត្ត៖ ព្យាយាមយល់ពីអារម្មណ៍របស់កូន (ទោះបីជាពួកគេយំដោយសាររឿងតូចតាចក៏ដោយ)។

• កុំទាន់អាលវិនិច្ឆ័យ៖ បណ្ដោយឱ្យកូននិយាយឱ្យចប់មុននឹងផ្ដល់មតិយោបល់។

២. បង្ហាញសេចក្ដីស្រឡាញ់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ

កូនត្រូវដឹងថា ទោះបីជាពួកគេធ្វើខុស ឬបរាជ័យ ក៏ពួកគេនៅតែទទួលបានសេចក្ដីស្រឡាញ់ពីឪពុកម្ដាយដដែល។

• ញែកកំហុសចេញពីបុគ្គល៖ ប្រាប់កូនថា «សកម្មភាពដែលកូនធ្វើគឺមិនល្អ» ជាជាងនិយាយថា «កូនជាក្មេងមិនល្អ»។

• ការលើកទឹកចិត្ត៖ ប្រើពាក្យសរសើរនៅពេលកូនព្យាយាមធ្វើអ្វីមួយ ទោះលទ្ធផលមិនទាន់ល្អឥតខ្ចោះក៏ដោយ។

៣. ការកំណត់វិន័យដោយសន្តិវិធី

ការចិញ្ចឹមបែបវិជ្ជមាន មិនមែនមានន័យថាបណ្ដោយកូនតាមចិត្តនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការកំណត់ព្រំដែនដោយប្រើហេតុផល។

• ពន្យល់ពីមូលហេតុ៖ ប្រាប់កូនឱ្យដឹងថា ហេតុអ្វីបានជាពួកគេមិនគួរធ្វើរឿងនោះ (ឧទាហរណ៍៖ «កូនមិនត្រូវលេងកាំបិតទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យកូនមុតឈាម»)។

• ប្រើផលវិបាកជាមេរៀន៖ បើកូនធ្វើឱ្យកំពប់ទឹក ឱ្យគេជួយជូតសម្អាតវិញ ជាជាងការវាយ ឬជេរប្រមាថ។

៤. ធ្វើជាគំរូដ៏ល្អ

កូនៗរៀនតាមរយៈការសង្កេតមើលសកម្មភាពរបស់ឪពុកម្ដាយ ច្រើនជាងការស្ដាប់សម្ដីណែនាំ។

• ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍៖ បើអ្នកចង់ឱ្យកូននិយាយផ្អែមល្ហែម អ្នកត្រូវនិយាយផ្អែមល្ហែមដាក់ពួកគេ និងអ្នកដទៃជាមុនសិន។

• ភាពស្មោះត្រង់៖ បើអ្នកធ្វើខុស ចូរហ៊ានសុំទោសកូន។ នេះនឹងបង្រៀនឱ្យគេចេះទទួលខុសត្រូវ និងមានភាពក្លាហាន។

៥. ផ្ដល់ជម្រើស និងភាពម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង

ការអនុញ្ញាតឱ្យកូនចេះសម្រេចចិត្តលើរឿងតូចតាច ជួយឱ្យពួកគេមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។

• ឧទាហរណ៍៖ «តើកូនចង់ពាក់អាវពណ៌ខៀវ ឬពណ៌ក្រហម?» ការធ្វើបែបនេះធ្វើឱ្យកូនមានអារម្មណ៍ថា មតិរបស់គេមានតម្លៃ។

ការចិញ្ចឹមកូនបែបវិជ្ជមាន ទាមទារនូវភាពអត់ធ្មត់ខ្ពស់ និងការតាំងចិត្ត។ វាមិនត្រឹមតែជួយឱ្យកូនស្ដាប់បង្គាប់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការសាបព្រោះគ្រាប់ពូជនៃភាពជឿជាក់ និងសីលធម៌សម្រាប់ជីវិតរបស់ពួកគេនាពេលអនាគត។

កូនដែលធំឡើងក្នុងបរិយាកាសពោរពេញដោយក្ដីស្រឡាញ់ និងហេតុផល នឹងក្លាយជាមនុស្សដែលមានសុខភាពផ្លូវចិត្តរឹងមាំ និងចេះស្រឡាញ់អ្នកដទៃ៕

ប្រភព៖ UNICEF / University of California