តាំងពីកុមារភាព កុមារី ម៉ាឡាឡា យូសាវេហ្សី (Malala Yousafzai) មានចិត្តប្រឆាំងនឹងអំពើអយុត្តិធម៌។ ក្នុងតំបន់ដែល ម៉ាឡាឡា រស់នៅកាលនោះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមតាលីបង់ ដែលបានហាមឃាត់ក្មេងស្រីមិនឲ្យចូលសាលា។ តើ ម៉ាឡាឡា បានធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីបានសិទ្ធិរៀនសូត្រ?

១. តើម៉ាឡាឡាជាអ្នកណា?

ម៉ាឡាឡា យូសាវេហ្សី កើតនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ ក្នុងតំបន់ Swat Valley ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ នាងគឺជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងជាអ្នកតស៊ូមតិពិភពលោកសម្រាប់ការអប់រំកុមារី។ ម៉ាឡាឡាបានក្លាយជាមនុស្សដែលពិភពលោកស្គាល់ថាជា ក្មេងស្រីដែលហ៊ានតតាំងនឹងក្រុមតាលីបង់ ដើម្បីសិទ្ធិទៅសាលារបស់កុមារីគ្រប់រូប។

២. ហេតុអ្វីបានជានាងមានភាពល្បីល្បាញ?

ភាពល្បីល្បាញរបស់នាងបានមកពីការលះបង់ និងភាពក្លាហានដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន៖

• ការសរសេរប្លក់ (Blogging)៖ នៅអាយុ ១១ ឆ្នាំ នាងបានសរសេរកំណត់ហេតុឱ្យ BBC Urdu ដោយប្រើឈ្មោះក្លែងក្លាយ ដើម្បីរៀបរាប់ពីការរស់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមតាលីបង់ និងការហាមឃាត់មិនឱ្យកុមារីទៅសាលារៀន។ ពួកតាលីបង់គ្រប់គ្រងតំបន់ Swat Valley ចន្លោះពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០០៩ មុនរដ្ឋាភិបាលប៉ាគីស្ថានអាចវៃដណ្ដើមមកកាន់កាប់តំបន់នោះមកវិញ។
• ការរស់រានពីសេចក្តីស្លាប់៖ នៅឆ្នាំ ២០១២ នាងត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងក្រុមតាលីបង់បាញ់ប្រហារចំក្បាល ខណៈពេលកំពុងជិះឡានឈ្នួលទៅសាលារៀន។ ការរស់រានមានជីវិតរបស់នាងពីការវាយប្រហារនេះ បានធ្វើឱ្យសំឡេងរបស់នាងកាន់តែឮច្បាស់ពាសពេញពិភពលោក។

៣. ស្នាដៃ និងសមិទ្ធផលសំខាន់ៗ

ម៉ាឡាឡាមិនត្រឹមតែជាជនរងគ្រោះទេ ប៉ុន្តែនាងគឺជាអ្នកដឹកនាំ៖

• មូលនិធិម៉ាឡាឡា (Malala Fund)៖ នាងបានបង្កើតអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនេះឡើង ដើម្បីជួយឱ្យកុមារីគ្រប់រូបទទួលបានការអប់រំដោយឥតគិតថ្លៃ សុវត្ថិភាព និងមានគុណភាព។
• សៀវភៅ "I Am Malala"៖ សៀវភៅជីវប្រវត្តិរបស់នាងដែលបានក្លាយជាសៀវភៅលក់ដាច់បំផុតទូទាំងពិភពលោក។
• ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព (Nobel Peace Prize)៖ នៅឆ្នាំ២០១៤ ម៉ាឡាឡាបានក្លាយជាបុគ្គល ក្មេងជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ (អាយុ ១៧ ឆ្នាំ) ដែលបានទទួលពានរង្វាន់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នេះ។

៤. សម្រង់សម្តីដ៏មានឥទ្ធិពល

«កុមារម្នាក់ គ្រូបង្រៀនម្នាក់ សៀវភៅមួយក្បាល និងប៊ិចមួយដើម អាចផ្លាស់ប្តូរពិភពលោកបាន»។ "(One child, one teacher, one book, and one pen can change the world.)"

៥. គំរូភាពសម្រាប់ស្ត្រីដទៃទៀត

ម៉ាឡាឡាគឺជាគំរូដ៏ល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ស្ត្រីគ្រប់រូបក្នុងចំណុចដូចជា៖

• មិនស្ងប់ស្ងាត់ចំពោះរឿងអយុត្តិធម៌៖ នាងបង្ហាញថាទោះបីជាយើងជាក្មេងស្រី ឬស្ត្រីដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទន់ខ្សោយ ក៏យើងមាន «អំណាចនៃសំឡេង» ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរសង្គម។
• ការអប់រំគឺជាអាវុធ៖ នាងជឿជាក់ថាចំណេះដឹងគឺជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីសម្រេចបាននូវសមភាព និងសន្តិភាព។
• ភាពធន់៖ ការមិនបោះបង់ទោះបីជាឆ្លងកាត់ការឈឺចាប់ និងការគំរាមកំហែងដល់ជីវិត បានបង្រៀនស្ត្រីឱ្យចេះក្រោកឈរឡើងវិញរាល់ពេលមានឧបសគ្គ។

ប្រភព៖ Malala Fund